Kredietcrisis vraagt om creativiteit - aanval is de beste verdediging (2008)

Als we de malaise zomaar over ons heen laten komen weten we zeker dat het gaat gebeuren. Blijvende chaos op de wegen door vertraagde realisatie van infrastructuur, verdere verpaupering van achterstandswijken en een nog groter woningtekort door het stopzetten van woningbouwprojecten. Wat gaan we er aan doen?

De Rijksoverheid is ambitieus in haar doelstellingen voor de toekomstige inrichting van Nederland. De huidige infrastructuur vraagt als drager van onze economie om een rigoureuze aanpak. Gemeenten en provincies hebben te kampen met grote ruimtelijke inrichtingsvraagstukken. Er bestaat niet alleen behoefte aan nieuwe wegen en openbaarvervoer, maar ook behoefte aan woningbouw, de realisatie van transformatiegebieden, de ontwikkeling van maatschappelijk vastgoed en natuurprojecten. De kredietcrisis komt misschien niet onverwacht maar wel erg ongelegen. Als projecten vertragen is de kans groot dat wanneer de economie weer aantrekt de financiële én ruimtelijke gevolgen onnodig nog jaren voelbaar zijn. Banken, beleggers en ontwikkelaars haken met het oog op financiële risico’s op dit moment massaal af en projecten worden stilgelegd. Alle partijen kijken met vragende ogen naar Den Haag. Hoe zorgen we ervoor dat de risico’s beheersbaar blijven en dat projecten wel doorgang vinden?

 

Allereerst door de weg die met meer pps projecten is ingeslagen niet te verlaten. De vraag of pps meerwaarde kan bieden hoeven we niet meer te beantwoorden. Voor vele ruimtelijke inrichtingsvraagstukken heeft het concept zich al bewezen. Er zijn verschillende typen projecten te onderscheiden; infrastructuur, vastgoed, gebiedsontwikkeling en natuur. De contractvorm, de wijze van aanbesteding en de financiering zijn afhankelijk van de aard van het project en de doelstellingen van de partijen. Nog geen half jaar geleden heeft Commissie Ruding geadviseerd om meer samen te gaan werken met marktpartijen; meer pps, lagere transactiekosten en het oprichten van fondsen voor PPS projecten.

 

Het idee van het oprichten van fondsen ter financiering van grotere nationale en regionale projecten is niet nieuw maar op dit moment wel heel actueel. Het kan juist ook voor decentrale overheden een zeer nuttig instrument zijn met het oog op risicospreiding en innovatieve denkkaders. Wél de integratievoordelen van innovatieve contractvormen realiseren en separaat oplossingen aandragen voor de financiering van pps projecten. We moeten voorkomen dat er in deze tijd voor gekozen wordt om met minder middelen dan voorheen gepland een project te willen ontwikkelen. Dit leidt uiteindelijk tot een lagere kwaliteit, hogere kosten en vertraging. 

 

Uiteindelijk is het doel een gezonde businesscase te ontwikkelen. Hier begint de creativiteit. Optimalisatie door evenwichtige risicoverdeling tussen de betrokken partijen. Het belang van een gemeenschappelijke zaak. Publiek en privaat hebben te lijden onder de crisis. Samen aanpakken, de aanval kiezen om realisatie, duurzaamheid en kwaliteit te waarborgen Juist nu!